Değerli arıcı arkadaşlarım . Bu gün artık son arıların son bakımlarını yapıp kovanları şubat ayına kadar açmayacağız.Bu gün yapacağımız işler bal stok durumu yine fazla olabilecek çıta alma ve arıları fazladan bir şeker torbası ile sarıp bakım işini yapacağız.
ARILAR KIŞA HAZIR 29 10 2016
Değerli arıcı arkadaşlarım . Bu gün artık son arıların son bakımlarını yapıp kovanları şubat ayına kadar açmayacağız.Bu gün yapacağımız işler bal stok durumu yine fazla olabilecek çıta alma ve arıları fazladan bir şeker torbası ile sarıp bakım işini yapacağız.
ARILARDA KOLONİ YÖNETİMİ
Değerli arıcı arkadaşlarım. Bu yazımızda arılarda koloni yönetimi ile ilgili yazmaya çalışacağım.
Bal arıları yaratılış itibarı ile bal toplarlar.Her bölgenin kendine mahsus bitki bakımından bal dönemi vardır.Bu bal döneminde arılar bal toplamak için çalışırlar.Daha çok bal toplamak için kovan mevcudu en üst seviyede olması gerekir.Arıcı bu dönemi tarih olarak iyi bilip arıları buna göre hazırlaması gerekir.
Bal sezonunda daha fazla bal almak için kovan mevcudu yavru durumu en üst seviyede olan kovan daha fazla bal toplar. Bu nedenle sezon başında çalışma programını yapmamız gerekir arı çoğaltma veya bal alma nasıl bir rota izleyeceğimizi kararlaştırmak gerekir.
Kendi uygulamamızı yazmaya çalışayım.Şubat ayı başlarında havanın sıcak olduğu bir zamanda arılara sezonun ilk bakımlarını yaparız.Bakım fazla çıtaları alıp sıkıştırma ana arı kontrolü bal stok durumu yapılır.Erken yapmaktaki sebep fazla çıtalara ana arı yumurtlamadan alıp kovan mevcudunu yavrulu çıtaların üzerine toplayıp mevcut çıtaları arılar tamamen sarar ve son çıtanın dış yüzünde salkım olacak şekilde olur ise daha ana arı daha geniş ve daha fazla günlük yapar.
Teşvik olarak kendi yapımımız kekle besleriz sıcaklığın müsait olduğu zamanlarda azda olsa ek olarak şurupla besleme yaparız.
Mart ayı ortası veya sonunda açacak yoğun kayısı çiçeklerinde arılarımız yavru ve mevcut bakımından hazır olması gerekir bu dönemde yeterli yavru ve arı mevcudu yeterli kovanlar 20 gün içinde 10 çıta seviyesine gelirler.Kayısı çiçeğinde bala hazırlayacağımız ve bölme alacağımız kovanları işaretleyerek buna göre çalışmalar yaparız.
Bal sezonunda kullanacağımız kovanlara ham petek vererek ve fazla besleme yapmadan haziran sonuna doğru 10 çıta ve yoğun yavrulu kovanlar petekli ve şekersiz bal almak için bizim için ideal olan çıta sayısıdır.Bölme yapılacak kovanlara kabarmış petek kullanarak hızlı ilerlemesi sağlanıp bölme alırız.Bizim Malatya için bölme tarihi Nisan 10 ve 20 arası bölme yaparız bu tarihten sonra kesinlikle bölme yapmayıp mevcut kovanların tamamını bal sezonuna hazırlarız.
Ne kadar yavrulu çıta o kadar bal düşüncesi ile kovandaki yavru durumunu sürekli geliştirip bal sezonuna güçlü ve yavrulu koloni hazırlamak amacımız.
Malatya çevresinde flora takibi yaparak belli tarihlere göre konaklama yaparız bal alacağımız yayla ile birlikte 3 yer değişimi yaparak kovandaki arı ve yavru mevcudunu artırırız.
Şubat ayında 800 rakımda olan arılar Mayıs ayı başı veya en geç 10 Mayıs 1600 rakıma çıkarak 40 gün veya 50 gün burada konaklayıp daha sonra bal alacağımız dağ zirvesi 2700 arıların bulunduğu yer
1800 rakım olan yayla yerine göçeriz .Bu rotayı çizmek için bayağı yer değişerek çeşitli yerlerde konaklayarak en sonunda bu rotayı uygun bulup buna göre çalışmaları yapıyoruz.Değerli arkadaşlar genç ana arı bulunduğunuz yere veya bal toplayacağı bitkiye ve rakıma göre uygun ırk önemlidir.Günümüzde takım tutar gibi ırk fanatikleri çoğaldı bana göre bulunduğunuz bölgede en fazla balı yapan arı en iyi arıdır. Verisiz yılda en fazla bal toplayan arı en iyi arıdır. Hiç kimse ayranım ekşi demez. Ben bir arıcı olarak hazır ana arı kullanımına karşıyım her arıcı kendi kovanlarından uysal bal verimi yüksek kıştan çıkarken fazla bal tüketmeyen bir sezon boyunca fazla besleme yapılmayan kovandan bölme yaparak veya ana arı yetiştirerek çoğaltma yapmalıyız. Bütün meslektaşlarıma başarılar dilerim.
Bal arıları yaratılış itibarı ile bal toplarlar.Her bölgenin kendine mahsus bitki bakımından bal dönemi vardır.Bu bal döneminde arılar bal toplamak için çalışırlar.Daha çok bal toplamak için kovan mevcudu en üst seviyede olması gerekir.Arıcı bu dönemi tarih olarak iyi bilip arıları buna göre hazırlaması gerekir.
Bal sezonunda daha fazla bal almak için kovan mevcudu yavru durumu en üst seviyede olan kovan daha fazla bal toplar. Bu nedenle sezon başında çalışma programını yapmamız gerekir arı çoğaltma veya bal alma nasıl bir rota izleyeceğimizi kararlaştırmak gerekir.
Kendi uygulamamızı yazmaya çalışayım.Şubat ayı başlarında havanın sıcak olduğu bir zamanda arılara sezonun ilk bakımlarını yaparız.Bakım fazla çıtaları alıp sıkıştırma ana arı kontrolü bal stok durumu yapılır.Erken yapmaktaki sebep fazla çıtalara ana arı yumurtlamadan alıp kovan mevcudunu yavrulu çıtaların üzerine toplayıp mevcut çıtaları arılar tamamen sarar ve son çıtanın dış yüzünde salkım olacak şekilde olur ise daha ana arı daha geniş ve daha fazla günlük yapar.
Malatya çevresinde flora takibi yaparak belli tarihlere göre konaklama yaparız bal alacağımız yayla ile birlikte 3 yer değişimi yaparak kovandaki arı ve yavru mevcudunu artırırız.
ARILARDA SONBAHAR BAKIMI
Değerli arıcı arkadaşlarım arıcılıkta sonbahar bakımı çok önemlidir. Arıcı bir sezon çalışır bal verimi düşük olunca arılarda varroa bal stoku mevcut düşüklüğü gibi sorunlar ortaya çıkar.
Arıcı sonbahar bakımı yaparken öncelikle kek veya şurup vermeden arıları mevcut durumuna göre fazla çıtaları almalıdır.Kovanda bırakılan fazla çıta besleme maliyetini artırır. Verdiğiniz şurup veya kek fazla çıtalara stoklanır. Sıkıştırma yaparken duvar çıta dediğimiz birinci çıta tamamen ballı ikinci yavrulu çıta geriye kalan ne kadar yavrulu çıta var ise konur son çıta duvar olarak ballı ve polenli çıta var ise konur sıkıştırma işi tamamlanır.Yani 3 çıta yavrulu ise baş ve sona duvar çıta ile 5 çıta olur. Daha sonra kışa girerken yine hava sıcaklığı müsait zamanda bakılarak fazla çıta veya bal stoku yeterli olmayan çıtalar alınarak gerekirse daha yoğun ballı çıtalar ile değiştirilir.
Sonbahar bakımında yavru durumu çok önemlidir ne kadar genç arı mevcudu olur ise o kadar bahara kovan sağlıklı çıkar baharda ani mevcut düşüklüğü olmaz bu nedenle gerek kek gerekse koyu şurup ile besleme yapılmalıdır.Sonbaharda polen gelişi önemlidir arıları polen gelecek sahalarda konaklamak gerekir. Fazla poleni arılar stoklar ve ocak ayında azda olsa yavru yapmaya
Yurdumuzda mesela Malatya ocak ayı başlarında yavru yapmaya başlar bu nedenle bu aydaki yavruyu stok polenle besler.Değerli arı dostları arılar için her mevsim önemli fakat kışı sert ve uzun geçen bölgelerde sonbahar bakımı önem taşır.Bize göre kışı ılıman geçen güney ve batı illerde kışın besleme veya müdahale edilebilir fakat eksi 15 20 olan soğuk bölgelerde böyle bir müdahale şansı yok bu nedenle sonbahardaki işlemler önemli.
Arı kışın uyuşuk ve salkımda olduğundan çok fazla bal tüketmez fakat ocak ayı başlarında yavru yapmaya başlayınca yavruyu ve kovanı ısıtmak için bal tüketmeye başlar bal stoku yeterli olamayan kovanların hayatı tehlikeye girer. Bu nedenle gerekli bakımları erkenden yapmak gerekir. Kek ve şurupla beslemeyi geciktirmek ileri günlerde hava soğuyabilir olumsuz hava koşullarında arılar şurubu veya keki tüketemez bu nedenle erkenden gerekli müdahaleyi yapıp işi garantiye almak gerekir.Değerli arkadaşlarım umarım biraz yardımcı olabildim hoşça kalın.
ARICILIKTA BU SEZONUN ÖZETİ
Değerli meslektaşlarım arıcılıkta bir sezonu geride bıraktık şimdi bu yılın bir özetini yazacağım elimden geldiği kadar.
Arıcılık zor bir meslek yapmayana kolay yapana zor.Ek gelir olmaz ise dahada zor.Bizim gibi sadece arıcılıkla geçinen arıcılar için dahada zor.Bu yıl yine verimsiz bir sezon yaşadık kovan başı 4 kg bir ortalama var bal durumunda.Şubat ayı başlarında başladığımız sezona arılarımız mevcut olarak zayıf çıktı kıştan ama ana arılar genç olduğundan çabucak toparlanmaya başladı.Mevsim normallerinden yüksek olan hava sıcaklığı nedeni ile kayısı ağaçları mart ayı başlarında açmaya başladı.Normalde mart sonu gibi çiçeklenir kayısılar.Bu yıl kayısı çiçeğinden arılar bayağı
faydalandı hava sıcaklığı ve yağış olmayınca çok güzel polen ve nektar taşıdı arılar bu çiçek döneminde bir çok kovan 10 çıta oldu. 80 adet bölme aldık nisan 10 itibarı ile bölme işlemi bitti.Nisan yağmurları bu yıl yağmayınca kayısı çiçeği söğüt çiçeği ve bir çok ağaç çiçeği Nisan başında bitti yağmur yağmayınca hardal daha bir çok yer bitkisi bodur kalıp gelişemedi.Nektar gelişi bu yıl bayağı güzeldi fakat arılarda gelişme eğilimi azaldı yavru durumu yerinde saymaya başladı.Petek yapma işlemi bitti.
Arılarımızı 10 Mayısta 1700 rakıma taşıdık buradaki akasya kekik daha bir çok tür çiçek var fakat burada yine yağış olmayınca yine bitkiler cılız kaldı.Yer değişme nedeni ile bir kaç gün gelişme eğilimi ve petek kabartma vardı fakat fazla sürmedi.Sonrasında Haziran ayı başlarında yağmur yağmaya başladı fakat fayda vermedi.Arılar yerinde saydı Haziranın 25 inde yaylaya arıları taşıdık burada artık bal sezonuna gireceğiz ama benim bal
olacağından umudum yok bal olsa arılar bal toplayacak yeterince mevcut yapamadı.Ama 280 arının 150 adedi 7 ve 10 çıta arası fakat bu yılki arılardaki nisan ayından sonraki iştahsız durumu nedeni ile fazla güvenmiyorum ama yinede bir çok arıcıya göre bizim durumumuz gayet iyi.Keven çiçekleri açmaya başladı arılar petek örmeye başladı nektar akışı güzel petek veriyorum ama arıya güvenmiyorum.Arılar bu gün duracak bu petekten sonra duracak ama arılar verdiğimiz petekleri yapıyor.8 temmuzda arılar aniden petek örmeyi bıraktı korktuğum başıma geldi toplam 3 gün güzel çalıştı arılar ve durdu.
Fazla çıtaları topladık bu yıl bu sezon arılar için bitti nektar akışı devam ediyor azalarak petek örme bitti.Arıcılar hala umutlu idi ama nafile bu sezonu arılar erken kapadı.Ama geçen yıla göre arıların mevcudu güzel varroa yok denecek kadar az buna şükür . Malatya çevresinde her yer aynı bazı yerlerde bal hiç yok.Arıcılarda bir söz var seneye inşallah deyip sezonu
kapadık.Arılarımız hala yaylada havalar bu yıl sıcak bu nedenle bekliyoruz nektar akışı şimdilik arılara yetecek durumda diken türü bitkilerden azda olsa nektar geliyor.Yaylada gerekli bakımları yapıp Eylül 15 gibi arıları taşıyacağız. Bütün arıcı arkadaşlarıma başarılar diliyorum saygılar.
Fazla çıtaları topladık bu yıl bu sezon arılar için bitti nektar akışı devam ediyor azalarak petek örme bitti.Arıcılar hala umutlu idi ama nafile bu sezonu arılar erken kapadı.Ama geçen yıla göre arıların mevcudu güzel varroa yok denecek kadar az buna şükür . Malatya çevresinde her yer aynı bazı yerlerde bal hiç yok.Arıcılarda bir söz var seneye inşallah deyip sezonu
DUT PEKMEZİ YAPIMI VE FAYDALARI
Değerli arkadaşlarım bu yayınımızda dut pekmezi yapımını yazmaya çalışacağım.
Dut pekmezi yapımı bayağı zor ve yorucu bir iştir.Dut olgunlaşmaya başlayınca ağacın altına 7 metre genişliğinde 10 metre uzunluğunda 2 adet naylon çadır serilir ağacın üzerine çıkılarak tekme vurmak sureti ile sallanır.Toparlanan dutlar yaprak ve dökülen kuru dallardan ayıklanır. 1 kova dut şeker torbasına koyularak ayağa çizme giyilip çiğnenerek ezilmek sureti ile suyu çıkarılır.Dutu ayakla çiğnerken ağaçtan yaptığımız tekne etrafı kapalı tabanı ağaç ızgaralı alet kullanırız.sıkma işlemi bitince çıkan pekmez şırası kazana biriktirilir.
Kazan dolunca altında ateş yakılır yaktığımız ateş yoğun olmaması gerekir.Bir müddet sonra kaynamaya başlayan şıra 5 dakika kaynadıktan sonra kazanın altındaki ateş kürek yardımı ile dışarı çekilir.Bu işlem sabah saatlerinde yapılmalıdır.Bir iki saat dinlenen şıra süzülmek için pamuklu ince bir bez torbaya konarak sıkma aletinin içinde süzülür.Şıra içindeki posadan arınan Şıra geniş sinilere fazla doldurmadan sininin yarısına kadar doldurulur.ve beton damda güneşte olgunlaşmaya bırakılır.Yurdumuzda bazı yörelerde dut pekmezi kazanda kaynatarak olgunlaştırılır. Bu şekilde uzun süre kaynama sayesinde H M F bileşenleri oluşur . Bu nedenle güneşte olgunlaşan pekmezde düşük sıcaklıkta olunca oluşmaz.
Güneşte olgunlaşacak pekmez suyu uçmaya başlayınca kaplarda azalmaya başlar bu nedenle diğer kaplardan tamamlanarak eski seviyesine getirilir. Hava sıcaklığı ve güneş durumuna göre iki veya üç gün içinde olgunlaşır.Bu olgunlaşma süresinde kesinlikle yağmur veya su ile temas etmemesi gerekir aksi halde pekmez ekşir ve bozulur.Olgunlaşan pekmez üzerinde sarı köpükler meydana gelince tamamen olgunlaşmış demektir. İnce bir süzgeçten
süzülerek cam veya plastik kaplara alınır .Kapların ağzına yine pamuklu bir bezle kapanır.Serin ve karanlık bir yerde muhafaza edilir.Yine bu dönemde kesinlikle su ile temas etmemesi gerekir.
Dut pekmezi insan sağlığına faydalı bir besindir.Kansızlık başta olmak üzere vücut direncini artırır sporcu ve dağcılar için iyi bir besindir.Boğaz ağrısına bir miktar tere yağı ile ısıtılarak yatarken içilirse sabaha bir şey kalmaz.Tahin ile karıştırılarak sabah kahvaltısında güzel olur. Şurup yapılarak tüketilir.Çocuklar içinde faydalı bir besindir.
YALANCI ANA SORUNU
Değerli meslektaşlarım bu yayınımızda yalancı ana sorunu ile ilgili yazımı paylaşacağım.
Yalancı ana sorunu her arıcının karşılaşacağı bir durumdur.Öncelikle kovan nasıl yalancı ana arı üretir bunu söyleyelim .yalancı ana arı sorunu yılın her ayında görülebilir genelde kovandaki ana arı ölünce kovan ana üretmek için günlük yumurtadan ana arı memesi yaparak ana üretir. Bu memeden çıkan ana arı kovandan çiftleşmek için çıkar ve çiftleşmeden dönerken kovana dönemeyince ana arısız kalan kovan çıtalarda günlük yumurta olmayınca çaresiz kalan arılar işçi arı veya arılardan yalancı ana arı yaparlar.Kovanda bir veya birden fazla yalancı ana arı olabilir arıcı kontrol esnasında petek gözlerinde bir veya birden fazla yumurta görünce bu kovanda yalancı ana arı olduğunu anlar. Bazen çok düzgün günlük atabilir yalancı ana fakat günlükler farklı yönlere yatık olur ve tam merkezli olmaz peteğin yan taraflarında olur.Artık iş işten geçmiştir.Bu sorunun düzelmesi zor bir durum kovan zayıf ise sönmesi kaçınılmaz güçlü ise atlatabilir.Nasıl olacak anlatalım.
1. Yalancı ana arılı kovan iki yüz metre ileriye götürülerek çıtada arılar yere silkelenir kovanda kalan arılarda yere vurularak dökülür kovan yerine konur dönen arılar kovana girer ve salkım oluşturur oğul misali kapak kapanır bir kaç gün böyle kalır sonrasında yavrulu ve mevcutlu bir çıta ikide duvar çıta verilerek ana arı memesi yapması sağlanır veya biraz başka arıdan yeni çıkmış yavrulu çıta ile birlikte alınarak takviye verilir ve hazır ana arı verilir.Yavrulu ve mevcutlu çıta verilmesinin gayesi kovana genç işçi arı sağlamak ve ana memesi yapılması için gerekli olan genç arı sağlamak.
2. Yaşlı ana arı vermek.Yalancı ana arı olan kovana en başarılı yöntem bence bu kesin çözüm.Her arıcı verimsiz veya yaşlı ana arı bulunur bu ana arıları öldürmekten ziyade bu iş için saklamak gerekir.Bir iki çıta arı ile saklanabilir veya ana kutularında saklanabilir .Yalancı ana arı olan kovana ister ana arı kafesi ile isterse direkte salınarak verilebilir.Yalancı ana arı olan kovana verildikten sonra bir iki gün sonra bakılır ana arı günlük atmış ise artık yalancı ana arı saf dışı kalmış demektir .Arıcı erkek yavru gözleri çok olan bu çıtayı alarak yerine kapalı çıkmaya yakın mevcutlu yavrulu çıta verilmek sureti ile genç işçi arı bulunması sağlanır.
Değerli arkadaşlarım yalancı ana arı sorunu ile karşılaşmamak için 15 günde bir ana arı kontrolü yapalım illaki ana arıyı görmeye gerek yok günlük görülmesi yeterlidir. Ana arı değişen kovanlara tarih yazıp çiftleşme süresi geçip günlük atmaya başlamayan kovanda ana kontrolü yapıp yeniden günlüklü çıta veya hazır ana arı vererek yalancı ana arı yapmasına engel olmalıyız saygılarımla.
BÖLME NASIL YAPILIR
Arılar doğal yaşantısı gereği olarak ilkbahardan başlayarak bal dönemine kadar mevcut gelişmesi yaşanır kıştan çıkarken güçlü olan koloni yoğun çiçek ve nektar akışı ve şurup ve kek sayesinde hızlı gelişerek kovanı doldururlar.Kovan dolunca ilave kat vermek gerekir sürekli bu hızda gelişen güçlü koloni ilavede ilerler bu hızlı gelişme sayesinde ana arı hızlı gelişme temposu neticesinde yumurtlama yeteneği azalır. Daha sonrasında gerilemeye başlar mevcut olarak düşüşe geçebilir veya ana arı bu tempoya dayanamaz arılar tarafından öldürülür ve bu koloni oğul vermeye başlar. Bir veya birkaç oğul verebilir.Bu nedenle oğul vermeden bu kovanı bölmek zorunda kalırız.Bölme sayesinde kovanın mevcudu azalır ve hızı yavaşlar ve ana arıda bu sayede biraz dinlenerek tekrardan gelişme gösterir ve bal sezonuna kadar gücünü toparlar.
Devşirme usulü bölme işlemi çok güçlü olmayan kovanlardan birer çıta alarak üç veya dört çıtalı olacak şekilde bölebiliriz.Sadece dikkat edeceğimiz konu her kovanda mutlaka ana arıyı görmek ve mevcut yoğunluğu aynı güçte olacak şekilde bölmemiz gerekir ve bir diğer konu böldüğümüz kovanı bir kaç kilometre uzağa götürmemiz gerekir en verimlisi bence uzağa taşımak en iyi yöntem kovandaki tarlacı mevcut eski kovanına dönemez. Bölme işlemi yaparken duvar çıta tabir ettiğimiz ballı çıtalar gereklidir.birinci çıta duvar ballı ve polenli çıta gerekir elimizde yok ise bölünecek kovandan alınır mevcutlu olarak konur yanına kaplı yavrulu mevcut diğer kovandan alınarak konur diğer kovandan yine kapalı yavrulu çıta konur diğer kovandan açık yavrulu çıta alınarak konur duvar olarak ballı çıta var ise konur ballı çıta yok ise kabarmış petek bu da yok ise ham petek konur.Bölme kovanda bal stoku yeterli değil ise şurup verecek vaktimiz var ise bir kaç kez şurup eğer arıcı çalışıyor yeterli vakti yok ise bir kilo kek verilebilir. Bölme esnasında ana arı görülemedi ise ana arı bulunamayan kovana işaret konur ana arı bölme kovana geçmiş ise ana arı alınarak tekrar eski kovanına verilebilir.
BU GÜN SEZONU AÇTIK
Değerli arıcı arkadaşlarım bu gün tarih 08 02 2016 pazartesi geçtiğimiz cuma günü arılarımızı konak dan 1400 rakım arıların kışlaması için bıraktığımız yerden 800 rakım olan Battalgazi ilçesine taşıdık.
Bu gün arıları kontrol için geldik yapacağımız işler ana arı kontrolü fazla çıtaları alıp sıkıştırma bal durumlarını kontrol ve kek verme işlerini yapacağız.Saat 09 da arıların yanına geldik arılar hava ısınmaya başlayınca uçmaya başladı körüğü yakıp üç ay sonra tekrar arılarla birlikteyiz ilk arıcılığa başlamanın heyecanı ile aynı duyguları yaşıyorum ilk kovanı açtık arılar artık salkımda değil artık uyanmışlar yer değişmenin etkisi kendini belli etmiş. Ana arı kontrolü illa ana arıyı görmeye gerek yok kapalı yavruyu görünce tamam fazla vakit geçirmeden fazla çıtaları alıp keki de çıtanın üzerine koy tamam.Yola çıkmadan evvel dereceye baktığımda 4 derece idi evde burada 10 derecenin üzerinde olmalı ki arılar uçuyor.Burası Malatya da en düşük rakımlı yer bu nedenle hava ısısı bayağı yükseliyor.Genel olarak arılarda kapalı yavru kovanların gücüne göre var günlük oranı kapalı yavrudan çok fazla her yıl bu dönemde yapıyoruz bu bakımı. Arılardaki mevcut iyi fazla düşüş yok zayıf arı bir kaç kovan var 5 kovanda ana arı görülmedi ana arı kışta ölmüş zayıf arılarla birleştirildi arıları kaldırmadan önceki baktığımızda 10 kovan ölmüştü toplam olarak 15 kovan kayıpla kıştan çıktık çok şükür .Erken bakımla arıları sıkıştırınca yavru oranı bayağı artıyor sıkıştırma ile son çıtalarda mevcut salkım oluyor ani ısı değişiklikleri kovanı etkilemiyor bu nedenle arılar kovan dışına çıkıp rahatça çalışabiliyor.Gayemiz mart sonundaki kayısı ağaçları çiçeklenme döneminde arı mevcudu ve yavru durumunu en üst seviyeye çıkarıp 15 gün sürecek yoğun kayısı çiçeklerinde arılara petek vermek.
Kayısı çiçeği polen ve nektar bakımından çok zengindir.Bu süre içerisinde arılar güçlü olur ise kabarmış petek kullanılır ise bayağı bir ilerleme göstererek bölme konumuna gelir.Şayet bölme yapılmayacak ise ham petekte kabartır kovanın gücüne göre.Bal sezonu ne kadarda fazla zaman var gibi olsa da zaman çabucak geçer çevremizdeki nektar ve polen veren bitkilerin çiçeklenme dönemini değerlendirmek gerekir.Bu nedenle arıları erkenden bu döneme hazırlamak için çalışıyoruz.Zaten kovanlardaki arı mevcudu erken yavru yapmaz ise çabucak yaşlanınca kovan mevcudu azalır ve yeterince gelişemez yaptığımız sıkıştırma işlemi sayesinde arılar sıkışan mevcut sayesinde daha fazla yavru yapıp bu kıştan çıkan yaşlı mevcudu değerlendirmiş oluruz.Bu dönemdeki yapılan bakımda ana arısı olmayan kovandaki mevcutta değerlendirilir neden zaten bir tur yavru yapacak mevcut zaten ölmesi için sayılı günler var zayıf arı ile birleşince en azından ölmeden bir tur yavru yetiştirip zayıf kovanı sönmeden kurtarır.
Değerli arıcı arkadaşlarım bu erken bakımın bir çok yararından bahsettik kovan her zaman açılabilir yeterli sıcaklık olunca arılar rahat uçabiliyor ise sorun yok gerekli müdahaleleri yapın ne kadar erken davranılır ise o kadar karlı çıkar arıcı.Bütün arıcı arkadaşlarıma bol ballı bereketli bir sezon olması dileklerimle saygılarımı sunarım.
ARILARDA ERKEN BAHAR BAKIMI
Değerli arkadaşlarım.Artık şubat ayı geldi bulunduğunuz yerin sıcaklığına göre arılarda erken bahar bakımı yapabilirsiniz.Bu ayda havanın sıcak olduğu saatlerde arılar rahatça uçuyorsa arılar azda olsa polen taşıyorlar ise kovanları açıp ilk kontrolleri yapabiliriz.
Yapacağımız işler ana arı kontrolü nasıl yapacağız fazla oyalanıp arıları üşütmeden merkezden bir çıta çekip kapalı yavru görür isek ana arı var demektir yavru yok ise yanındaki çıtaya bakarız.kapalı yavru yok ise günlük mutlaka vardır.günlükte yok ise ana arıyı bulmamız gerekir.Neden önemli ana arı bu kovanda yok ise bu kovandaki arı mevcudunu başka bir zayıf kovan ile birleştirebiliriz.Bu ana arsı olmayan kovandaki arılar bir ay içinde tamamen ölecek en azından başka bir ana arısı olan kovanda bir tur yavru çıkana kadar yaşarlar bu erkenden yaptığımız müdahale zayıf kovanı ölmek riskinden kurtarmış oluruz.Bu yaptığımız ana arı kontrolünde kovandaki bal stokunu da öğrenmiş oluruz.Arılar kış mevsiminde zaten aşırı bal tüketmezler esas bu ayda bal tüketmeye başlarlar.Yavru olunca ısıtmak için aşırı bal tüketirler.Bal stoku yeterli değil ise yedekte ballı çıta var ise duvar çıtaları değiştirebiliriz.Ballı çıta yok ise kekle besleme yapmak gerekir hava sıcaklığı sabit devam ediyor ise koyu şurupla beslemede yapabiliriz.
Kovandaki fazla çıtaları alıp sıkıştırma işi bu ayda çok önemlidir.Nasıl yapacağız fazla oyalanıp arıyı üşütmemek için çıtaları kovan içinde ayırıp aralarını mesela kaç çıta yavru var diyelim 2 çıtada kapalı veya kapalı günlüklü hemen duvar çıtaları kontrol edip yoğun ballı olan çıtalardan birinci çıta duvar yanına yavrulu çıta onun yanına yavrulu çıta yavrulu çıta bitti ise yine
Ocak ayında arılar
çıtayı çıkardım durumları iyi bal stoku biraz azalmış duvar çıtlardan merkeze bal taşıyorlar. Çay tabağı kadar bir çıtanın
Arıcı arkadaşlarım bulunduğunuz yere ve mevsime göre ocak ayı sonu ve şubat ayı arılar için açlık riski oluşturan aylardır. Bu aylarda arılar azda olsa yavru yaparlar hava ne kadar soğuk olur ise olsun yavru yapar bu nedenle yavru olunca ısınmak için biraz daha fazla bal tüketirler bu nedenle yeterli bal stoku olmayan arılar açlıktan ölebilir hava sıcaklığı nasıl olursa olsun kovan kapaklarını açıp bakın açlık durumunu kontrol edin. Açlık riski taşıyan arılara yanınızda ballı çıtalar var ise kek verir gibi bu balları keserek arıların yoğun olduğu bölüme çıtaların üzerine koyun bu şekildeki uygulama ile en az on beş gün bu tip sorun olan kovanlar aç kalmaz hava ısınınca daha düzenli bir şekilde bakım yapıp ballı çıta verebilirsiniz. Bal yok ise kek verebilirsiniz ben yıllardır bu şekilde bu aylarda gereken kontrolü yaparım. Bu yılki bal sezonu verimli geçmedi doğal olarak arılardaki bal stoku yeterli olmayan arılar olabilir. Arıların gücü bu verimsizlik nedeni ile zayıf sayılır zayıf arılar daha fazla bal tüketir. Bu nedenle arılarımıza karşı daha duyarlı olalım. Artık arılarla buluşmaya az kaldı bereketli bir sezon geçirmek dileği ile hoşça kalın değerli arıcı kardeşlerim.
ARILARDA KIŞ KAYIPLARI VE YAPILMASI GEREKENLER
KASIM AYI ARILARI KIŞA HAZIRLAMA
ARILARIN EKİM AYI DURUMU
EKİM AYI ARILARIN DURUMU
Saygı değer arıcı arkadaşlarım ekim ayına girmiş bulunuyoruz.Malatya ikilim olarak ekim ayının ortalarına doğru iyice soğur genel olarak.Bu gün arıların durumlarını öğrenmek için arılığa gittik arı kuşlarının gitmesi ile beraber arılarımız çalışmaya başlamışlar.Polen gelişi güzel arılar kovana polen taşıyorlar yavrulu çıtaların kenarı ve duvar çıtalara polen depolamışlar çevremizde üzüm bahçelerinden nektar akışı az da olsa var verdiğimiz kek arılar tarafından tüketilmiş durumda kekin zamanlaması tam olmuş arılarda kapalı mevcut oranı artmakla birlikte bir o kadarda günlük var bir kaç kovanın dışında bit görülmedi ama yinede bu gün bir kez daha ilaç uygulaması yapacağız ilaç olarak Rulamit kullanıyoruz ve zamanına göre kullanır isek olumlu sonuç alıyoruz.Arılar genel olarak mevcut durumu iyi bir kaç zayıf kovanın dışında durum iyi bal stokları güzel kışlık balları iyi bir kaç kovanın dışında stok sıkıntısı yok balsız arılarda yavru olduğu için ballı çıta değiştirmesi yapamadık ileri zamanda hava soğuyup yavrular çıkınca ballı çıta ile değişim yapacağız.Ekim ayının sonuna doğru sanırım kapalı yavru kalmaz ama mevsim sıcaklığına bağlı belli olmaz .Son kontrol ekim ayını sonuna doğru artık arıların durumları tamamen belli olur bekleyip göreceğiz biz elimizden geleni yaptık arılar için gerisi nasip ve kısmet hayırlısı.
Değerli arkadaşlarım bulunduğunuz yere göre arılara gerekli olan kışlık bakımlarını yapın arılardaki fazla çıtaları alın arıları sıkıştırarak arıları çıtalar üzerinde yoğunlaştırın fazla çıtalarda dağınık şekilde duran arılar verimli çalışamazlar.Yavru durumu az ve düzensiz olur ve mevsim olarak hava ani soğuması ile yavrular üşüyebilir sıkışık arı az bal tüketir dağınık arılar soğuktan çabuk etkilenir salkım az olduğundan kenarda kalan dağınık arı soğuktan çabuk etkilenir.Bahara kadar dağınık olan çıtalarda kışlayan arılar mevcutsuz çıkar.Her mevsim sıkışık olan arılar daha verimli çalışır.Önemli olan yavrulu ballı arı mevcudu kadar çıtası olan ana arısı genç olan kovan verimli kovan dır.Saygılarımla.
Değerli arkadaşlarım bulunduğunuz yere göre arılara gerekli olan kışlık bakımlarını yapın arılardaki fazla çıtaları alın arıları sıkıştırarak arıları çıtalar üzerinde yoğunlaştırın fazla çıtalarda dağınık şekilde duran arılar verimli çalışamazlar.Yavru durumu az ve düzensiz olur ve mevsim olarak hava ani soğuması ile yavrular üşüyebilir sıkışık arı az bal tüketir dağınık arılar soğuktan çabuk etkilenir salkım az olduğundan kenarda kalan dağınık arı soğuktan çabuk etkilenir.Bahara kadar dağınık olan çıtalarda kışlayan arılar mevcutsuz çıkar.Her mevsim sıkışık olan arılar daha verimli çalışır.Önemli olan yavrulu ballı arı mevcudu kadar çıtası olan ana arısı genç olan kovan verimli kovan dır.Saygılarımla.
EYLÜL AYI ARI BAKIMI
Saygı değer arıcı arkadaşlarım eylül ayına girdik yurdumuzda çoğu yerlerde bal sezonu bitmek üzere bal sağımı bitti sayılır.Genel olarak yurdumuz ak deniz ve ege bölgesi dışında bulunan bölgelerimizde hava sıcaklıkları hissedilir derecede azaldı.Artık arılarımızın kış mevsimine girmesine az kaldı bu ayda kışa girecek arılarımızın yeterli kışlık balı bulunmuyorsa besleme yapmamız gerekir.Şurupla besleme yapacağımız şurup koyu olması gerekir.Bir ölçü şeker yarım ölçü su olacak şekilde besleme yapmalıyız.Bu besleme ile yavru teşviki sağlanır arılar şurupla besleme sayesinde kışa genç yavru ile girerler. Yeni sezona arılarımız kıştan güçlü çıkar.
BUGÜN BALIK SEZONUNU AÇTIK
Saygı değer arkadaşlarım arıcılık işleri azaldı artık bir sezon çalıştık ve artık kendimize biraz zaman ayırmamız lazım bu gün balık sezonumuzu açmaya karar verdik.
Yıllardır çocukluğumdan beri balığa giderim.Balıkçılık arıcılıktan sonra gelen en büyük tutkum.Bir dönem kara avcılığı yaptım 1986 2000 yılları arasında fakat şimdi tüfekle avcılık yaptığıma pişmanım .Çünkü artık doğal yaşam bitmek üzere avcı çoğaldı tüfek çeşitleri çok ve bilinçsiz avlanma ve av limitlerine uymamak av hayvanlarının nesli tükenme tehlikesi ile karşı karşıya.Gece yapılan projektör lamba ile tavşan avı kaset ile yapılan bıldırcın avı yoğun kar yağan bölgelerde keklikleri yemleme yöntemi ile avlanma ve avcılarımızın günlük avlanma limitlerine uymaması etken sebepler.Bizden sonraki nesiller bu av hayvanlarını belkide göremeyecekler.Çok şükür ben bu alışkanlığımı bıraktım.
Cuma günü balık avında kullandığımız malzemelerin eksiklerini alıp oltalarımızı bağladık.geçen yıl kullandığımız malzemelerin eski olanlarını yeniledik.Balık avında kullanacağımız balık yeminden yapacağımız hamuru hazırladık bu hamur alabalık yemini un haline getirip 2 ölçü yem 1 ölçü un ve yumurta ile hazırlıyoruz. Şişme botun motorunu çalıştırıp kontrol ettik botu şişirerek hava kaçağı olup olmadığını test ettik can yelekleri hepsini kontrol ettikten sonra arabaya yükleyip saat 03 30 hareket saatini karalaştırıp ertesi günü iple çeker olduk.Altı ay aradan sonra artık balığa gidiyoruz çok şükür.
Sabah 03 30 da hareket ettik gideceğimiz yer yaklaşık 60 km keben barajının çıkış ağzının yaklaşık 10 km olan dar bir kanyon gibi bir arazi Fırat nehrinin yatağı burada alabalık yetiştirme tesislerinde kaçan ve burada artık çoğalan doğal hale gelmiş alabalık avlayacağız.Yaklaşık saat 05 00 gibi suyun kenarına geldik.Sabah namazını eda ettikten sonra şişme botu hazırlayıp motorunu takıp balık avlayacağımız yere suyun üstünde manzarayı seyrederek neşe ile yerimize vardık.Bu yıl su seviyesi en son noktaya 1 metre kalmış.buradaki suyun sıcaklığı 8 derece Keban barajından Cereyan üretimi için salınan suyun soğukluğu ile buradaki alabalıklar gayet iyi ortam oluşmuş.Oltalarımızı su ile buluşturup beklemeye koyulduk.Arkadaşlardan sesler yükseliyor ilk balığı tuttum.Hadi bakalım sezonun ilk balığını tuttuk öğlene kadar yiyeceğimiz balığı tutuk.Izgarada kızarttıktan sonra neşeli balık sohbeti eşliğinde balıkları afiyetle yedik hava parçalı bulutlu ve rüzgarlı olduğundan sıcaktan etkilenmedik.Öğleden sonra balık tutmamız seyrekleşti rüzgar biraz daha kuvvetlenince saat 15 30 da toplanmaya karar verdik.Yola koyulduk kaçan balıkların büyüklüğünü tartışıp balık tutamayan arkadaşlara takılarak neşe içinde eve nasıl geldiğimizi anlamadan yol bitti balıkçı arkadaşlarıma rast gele dileklerimle hoşça kalın.
VERİMLİ BAL ALMAK
BAL VERİMİ NASIL YÜKSELİR
Değerli arıcı arkadaşlarım arıcılık zevkli ve eğlenceli bir iş ama bir o kadarda yorucu zor ve masraf gerektirir.Hobi olarak bir iki kovan arı beslemek arıcıyı etkilemez ama hobi olmaktan çıkınca kovan,besleme,petek,nakliye ,ulaşım giderleri eklenince bayağı bir maliyet eklenir.Bu nedenle arıcı arılardan yüksek verim almak zorundadır.Yurdumuzda bal verimi dünya ortalamasından düşük.Yurdumuz iklim bakımından ve bitki örtüsü arıcılık için bulunmaz bir yer fakat arılarımızda verim düşük.Bu verim düşüklüğünün sebepleri şunlardır.
1: Koloni yönetimi
Koloni yönetimi verim açısından baktığımız zaman önemli bir yer kaplar.Arıcı bulunduğu bölgenin bal akım zamanını iyi bilmesi gerekir ve bu zamana göre arılarını hazırlaması gerekir.Bal akım zamanında kovandaki tarlacı arı yoğunluğu en üst düzeyde olması gerekir.Genel olarak arılar şubat ayı başlarında arılar çalışmaya başlar.Bitkilerde çiçeklenme arttıkça polen ve nektar akışı nisan ayında yoğunlaşır.Artık arılar petek kabartmaya başlar arıcı bu dönemde kabartılmış petek kullanıp yoğun besleme yapar ise arılar hızlı bir şekilde çoğalır kovandaki arı mevcudu en üst seviyeye çıkar.Bu şekilde hızlı ilerleyen arılar bal sezonu gelmeden mevcut yoğunluğuna erişir.Bu şekilde güçlenen kovan atık fazla ilerleyemez oğul verebilir yada bölmek gerekir.Arıcı bal alacağı ve bölme yapacağı kovanları belirleyip böleceği arıya kabarmış petek ve besleme yapıp bölmeli bal alacağı kovanda ham petek verip normal besleme yaparak arıları bal akımına kadar dengeli bir çalışma yaparak ana arıyı fazla yormadan bal akım zamanına mevcut olarak yetiştirir.
2:Ana arı ırkı ile olan verim.
Ana arı ırkı verim artışında önemli bir yer tutar.Bulunduğunuz bölgenin iklim ve bitki örtüsüne uygun arı ırkı ile çalışmak gerekir.Bazı ırk arılar süzme bal üretimi için uygun olur bazı arılar petekli bal üretimi için uygun olur.Arıcı çalışacağı ırkı iyi belirlemesi gerekir.Bal verimi yüksek hastalıklara dayanıklı bölgesel sıcak ve soğuklara dirençli arı ile çalışmalıdır.Arıcı damızlık arı olarak kendi arılarının içinden bu saydığımız değerleri taşıyan ana arılardan gerek ana yetiştirme gerekse bölme yolu ile çoğaltarak verimi yükseltebilir.Arılık'ta yaşlı ana arı
bulundurmamalıdır.Bal verimi düşük saldırgan hızlı çoğalan kovanlardaki ana arıları değiştirerek ıslah etmelidir.Aşırı bölme yaparak arıların gücünü azaltmamalıdır.Her zaman güçlü kovan bölgesel koşullara ve hastalıklara dayanır daha fazla bal toplar.
Arkadaşlar bu yıl doğal koşullar nedeni ile arılarda bal verimi bu yıl düşük buna karşı bu yıl arılar ile daha fazla ilgilenmek gerekir verimsiz bir sezon arılar için sorundur açlık, hastalık ,bit bunlar daha fazla etken olur verimsiz yılda gereken ilgiyi gösterelim. Verim az diye yavrulu çerçevedeki bala göz dikmeyelim arı gelecek sezon içinde lazım.Bu verimsiz sezonda daha iyi bal toplayan kovanlardaki ana arılardan çoğaltmaya çalışalım.Umarım yardımcı olabildim yazarken unuttuğum veya eksiklerim için şimdiden özür dilerim saygılarımla.
Değerli arıcı arkadaşlarım arıcılık zevkli ve eğlenceli bir iş ama bir o kadarda yorucu zor ve masraf gerektirir.Hobi olarak bir iki kovan arı beslemek arıcıyı etkilemez ama hobi olmaktan çıkınca kovan,besleme,petek,nakliye ,ulaşım giderleri eklenince bayağı bir maliyet eklenir.Bu nedenle arıcı arılardan yüksek verim almak zorundadır.Yurdumuzda bal verimi dünya ortalamasından düşük.Yurdumuz iklim bakımından ve bitki örtüsü arıcılık için bulunmaz bir yer fakat arılarımızda verim düşük.Bu verim düşüklüğünün sebepleri şunlardır.
1: Koloni yönetimi
Koloni yönetimi verim açısından baktığımız zaman önemli bir yer kaplar.Arıcı bulunduğu bölgenin bal akım zamanını iyi bilmesi gerekir ve bu zamana göre arılarını hazırlaması gerekir.Bal akım zamanında kovandaki tarlacı arı yoğunluğu en üst düzeyde olması gerekir.Genel olarak arılar şubat ayı başlarında arılar çalışmaya başlar.Bitkilerde çiçeklenme arttıkça polen ve nektar akışı nisan ayında yoğunlaşır.Artık arılar petek kabartmaya başlar arıcı bu dönemde kabartılmış petek kullanıp yoğun besleme yapar ise arılar hızlı bir şekilde çoğalır kovandaki arı mevcudu en üst seviyeye çıkar.Bu şekilde hızlı ilerleyen arılar bal sezonu gelmeden mevcut yoğunluğuna erişir.Bu şekilde güçlenen kovan atık fazla ilerleyemez oğul verebilir yada bölmek gerekir.Arıcı bal alacağı ve bölme yapacağı kovanları belirleyip böleceği arıya kabarmış petek ve besleme yapıp bölmeli bal alacağı kovanda ham petek verip normal besleme yaparak arıları bal akımına kadar dengeli bir çalışma yaparak ana arıyı fazla yormadan bal akım zamanına mevcut olarak yetiştirir.
2:Ana arı ırkı ile olan verim.
BAL SÜZME MAKİNESİNE MOTOR TAKMA
Değerli arkadaşlarım bal süzme bildiğiniz gibi arıcılar için yorucu bir iştir.Bal süzme makinesi kolla çevirerek genel olarak süzülür ve gün boyu bal süzme çadırında aşırı bir sıcak ortamdır bu nedenle arıcı çok yorulur.
Bir kaç gün sonra yayladaki deneme başarılı oldu tek kelime ile mükemmel çıta süzülme anında bozulup kırılmıyor devir sabit olduğu için balans yapmıyor.Gerçekten rahatlık tavsiye ederim.1000 watt güneş paneli ile rahat akşama kadar çalıştım sorun yok.
220 VOLT MOTOR 1400 DEVİR 0.25 KW İDEAL
REDÜKTÖR 1/30 VEYA 1/ 25 DAHA İYİ OLUR SANIRIM ÇÜNKÜ BİZİM KULLANDIĞIMIZIN DEVRİ DÜŞÜK GELDİ BANA YENİSİ 400 TL
BAL SAĞIMINDAN SONRA YAPILACAKLAR
Bal sağımı arıcılığın bir sezon boyunca emeğimizin karşılığını aldığımız zamandır.Bu yıl verim düşük dolayısı ile arılara sağım sonrası biraz daha gerekli önemi göstermemiz gerekecek. Malum önümüz kış ülkemizde ılıman bölgeler olduğu gibi kışı sert ve soğuk geçen bölgeler biraz daha fazla risk taşıyor.Bu nedenle arılara sağım sonrası gerekli önemi vermek zorundayız.Genelde arıcılarımız balı alınca veya verim olmayınca arılarla fazla ilgilenmez.Arı gelecek yılda lazım bu nedenle arıcılık imale gelmez.
Sağım sonrası bir kaç gün sonra ana arı kontrolü yapmamız gerekir.Sağım esnasında ana arı ezilmesi veya kovan dışına düşebilir veya çıta üzerinde fırça ile ezilebilir.Bu nedenle öncelikli olarak ana arı kontrolü gerekir.Bal stoku yeterli değil ise şurupla beslemek gerekir.Arılara şurup vermezden önce arıların kaplamadığı ve boş çıta var ise bu çıtaları alıp arıyı sıkıştırdıktan sonra şurup verir isek fazla şeker harcaması yapmamış oluruz ve gerekli yiyecek stokunu temin etmiş oluruz.Bit mücadelesi önemli konulardan bir tanesidir bit mücadelesini ihmal etmemek gerekir arı ölümlerinin çoğu varoa nedeni ile ilgili olduğunu unutmayalım.Arılarımızın içinde yaşlı ana arılı kovanlar var ise bu yaşlı ana arıları değiştirmeliyiz.Arı ölümlerinin bir nedeni kolonideki yaşlı ana ile ilgili olduğunu unutmamak gerekir.Başka bir konu daha eski çatlak kırık kovanlar var ise bu kovanları değiştirelim arılar kışı daha sıcak ve hava dolaşımı düzenli olur.
EŞEK ARISI İLE MÜCADELE
Değerli meslektaşlarım Eşek arısı arılarımızın bu mevsimde arı kuşundan sonra en büyük düşmanıdır.Eşek arısı bu dönemde çoğalma döneminde oldukları için sürekli bal arılarının peşini bırakmaz.Kovan önündeki arıları yakalayarak öldürür ve yuvasına taşır.arıların başında tuzakla veya vurup öldürme ile sonunu getiremezsiniz iki yöntem etkili ve kalıcı sonuç verir.
1. Yuvasını bulup zehirleme yöntemi eşek arılarının yuvası genelde terk edilmiş ve kullanılmayan harabe ev kalıntıları ve köstebeğin yer altına açtıkları delikler veya arazideki kaya oyukları bu yuvaları bulunca ağaçlarda kullanılan kabuk kurdu için kullanılan zehir su ile karıştırılınca ayran görüntüsündedir şırınga ile akşam saatlerinde yuvasına serpilir ve o koloni tamamen yok olur.
2. Dana burnu böceğini zehirlemek için kullanılan toz halinde zehir .Bunu bir parça kıyma ile az miktarda zehir yoğurularak bir kartonun üzerinde bir ağaç üstüne asılarak kedi veya köpek yememesi için asılır bu yaptığımız karışıma zehir aşırı kokulu olduğu için az kullanılmalıdır yoksa arılar rağbet etmez.Başka bir yöntem bir hayvan dalağını bıçak ile birkaç defa çizerek bu zehir çizik olan yere yedirilip yine bir ağaç dalına asılır bu yaptığımız karışımda eşek arısı yuvaya taşıdığı an o koloni tamamen söner çok etkili yöntemdir birinci yöntemde yuvayı tespit etmek zordur ama ikinci yöntem arı zaten ayağımıza kadar gelmiş zehirli etten sadece bir kaç parça götürmesi yeter.Saygılarımla
Kaydol:
Kayıtlar (Atom)






